Ana içeriğe atla
Image
Birlikte açılış eller
Share

Birlikte Kurumsal Destek Programı Nedir?

10.09.2020
BİRLİKTE Destek Programı, hak temelli çalışmalar yürüten yerel STÖ’lerin varlıklarını sürdürebilmelerine, temel amaçlarını yerine getirmelerine ve kurumsal gelişimlerine/güçlenmelerine katkı sağlamak için tasarlandı ve hayata geçirildi. BİRLİKTE Destek Programı’nın tasarımı iki destek mekanizmasının eş zamanlı olarak yürütülmesi üzerine şekillendirilmiştir:

Birlikte Kurumsal Hibe Destek Programı Hakkında

  • STÖ’lerin en temel ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik kurumsal hibe desteği,
  • STÖ’lerin kurumsal gelişimine ve güçlenmesine katkı sağlayacak mentorluk programı.

BİRLİKTE Destek Programı, hem sağladığı kurumsal hibe desteği hem de hibe programıyla eşzamanlı uygulanan mentorluk programı ile Türkiye’de Avrupa Birliği finansmanı ile uygulanan hibe programları içerisinde bir ilk olma niteliği taşımaktadır. Bir yandan alanda benzer programların yaygınlaşabilmesi için öncülük etme, diğer yandan da biriktirilen deneyim ile benzer programlara destek sağlama misyonuna sahiptir.            

Birlikte Destek Programı hedef gruplarına göre farklılaşan iki ayrı bileşen olarak tasarlanmıştır ve uygulanmaktadır. Programın ana gövdesini oluşturan 1. bileşen kapsamında yerel düzeyde çalışmalar yürüten STÖ’ler desteklenmektedir. 1. bileşen kapsamında 1. uygulama yılında 35 STÖ desteklenmiş, 2. uygulama yılında ise 34 STÖ desteklenmektedir. Programın 2. bileşeni kapsamında ise yerel düzeyde işbirlikleri geliştirerek sivil toplum alanına katkıda bulunmak isteyen ulusal STÖ’lerin desteklenmesi öngörülmüştür. 2. bileşenden kapsamında 7 STÖ destekten faydalanmaktadır. 

Birlikte Açılış sahne

Arka Plan

STGM güçlü ve demokratik bir sivil toplum vizyonuyla 15 yılı aşkın süredir sivil toplum örgütlerinin güçlenmesi ve gelişmesi için çalışıyor.  Bu sürede büyük çoğunluğunun hedef kitlesi yerel STÖ’ler olan çok sayıda proje gerçekleştirdi. Sahada olduğu yıllar boyunca STGM farklı alanlardan, farklı ölçeklerde sayısız STÖ ve yerel aktivist ile temas halinde oldu. Sahanın ihtiyaçlarını gördü, dinledi, raporladı ve imkanları dahilinde mümkün olan en etkili çözümleri üretme çabasında oldu. BİRLİKTE Destek Programı tam da bu çabanın sonucu olarak doğdu

STGM’nin saha deneyimi ve düzenli olarak yürüttüğü ihtiyaç belirleme çalışmaları, yerel STÖ’lerin güçlenmesi için belirli bir proje geliştirme ön koşulu olmayan kurumsal desteklerin önemini gösterdi. Deneyimlerimiz ayrıca maddi desteklere her STÖ ile birebir çalışmaya dayalı bir rehberlik programının eşlik etmesinin çalışmaların verimliliğini yükselttiğini ortaya koydu.

BİRLİKTE Destek Programı tasarlanmadan önceki dönemde STÖ destek noktası kapsamındaki çalışmaları iyileştirmek için 2016 yılının Mayıs ve Haziran aylarında 123 STÖ temsilcisi ile yapılan ihtiyaç belirleme çalışmalarında yerel STÖ’lerin en önemli ihtiyaçlarının sürdürülebilirlik için kurumsal sabit giderler, kaynak geliştirme, strateji geliştirme ve uygulama, etkili kurumsal iletişim, dijital araçların kullanılması ve finans yönetimi gibi alanlarda yoğunlaştığı görüldü.

Türkiye’de sivil toplum örgütlerine finansman sağlamak için hali hazırda sahada uygulanan hibe programlarının büyük çoğunluğu proje hibesi olarak uygulanıyor. Proje hibeleri sivil alanın güçlenmesi için hayati, çok etkili ve değerli araçlar olmalarına rağmen yerel STÖ’lerin temel ihtiyaçlarının karşılanması, kurumsal gelişimlerinin ve sürdürülebilirliklerinin desteklenmesi hedeflendiğinde sahadaki önemli bir ihtiyaca karşılık gelmekte zayıf kalıyorlar.  Diğer taraftan  hibe programlarının rekabetçi yapısı kurumsal ve finansal gelişim ihtiyacı olan yerel STÖ’lerin kaynağa erişimde dezavantajlı olmasına neden oluyor

Tespit edilen bu ihtiyaçlar, alandaki mevcut durum ve STGM’nin sivil alandaki deneyimi birleşerek BİRLİKTE Destek Programı’nın iskeletini oluşturdu. BİRLİKTE Destek Programı yerel düzeyde hak temelli çalışmalar yapan STÖ’lerin kurumsal yapılarının ve kaynaklara erişim kapasitelerinin güçlendirilmesi yoluyla yerelde güçlü ve demokratik sivil topluma katkı sağlanmasını amaçlayarak tasarlandı ve uygulanıyor.

Birlikte ilk toplantı

Alt-Hibe Programı Nedir?

BİRLİKTE Destek Programı Avrupa Birliği (AB) tarafından desteklenen ve STGM tarafından yürütülen “Yerel Sivil Toplum Örgütleri için Stratejik Kapasite Geliştirme” hibe projesi kapsamında bir alt-hibe programı olarak yürütülmektedir. Alt-hibe uygulaması en genel tanımı ile AB hibesi kullanan bir STÖ’nün üçüncü taraflara, önceden belirlenmiş şartlarla ve kendi amaç ve hedefleriyle uyumlu olmak koşulu ile ayni ve/veya mali katkı sağlamasıdır.  Alt-hibe uygulaması son yıllarda AB tarafından uygulanan hibe programlarında desteklenen projeler altında daha küçük ölçekli finansman olanakları sağlamak ve hibe yönetimini kolaylaştırmak için giderek daha sıklıkla başvurulan bir mekanizma olarak dikkat çekmeye başladı. BİRLİKTE Destek Programı da bir alt-hibe uygulaması olarak kurumsal hibe desteği sağlayan ve ulusal ölçekte uygulanan kapsamlı bir ilk örnek olarak hayata geçirildi.

BİRLİKTE Destek Programı’nın Mihenk Taşları

Birlikte Mihenk Taşları

 

STGM tarafından uygulanan AB destekli “Yerel Sivil Toplum Örgütleri için Stratejik Kapasite Geliştirme”  projesi Mart 2017’de sözleşmeye bağlanarak yürütülmeye başlandı. STGM, sözleşme başlangıcından BİRLİKTE Destek Programı’nın teklif çağrısının yayımlandığı 8 Kasım 2018 tarihine kadar Programın oluşturulması için yoğun bir çalışma yürüttü. Bu süreçte dünyadan kurumsal hibe programları örnekleri, başvuruların değerlendirme süreçleri ve mentorluk programının geliştirilmesi için yönetim sistemleri incelendi. Bunun yanı sıra ulusal mevzuat ve Avrupa Birliği’nin tabii olunan ilgili düzenlemeleri de bir kez daha detaylı şekilde gözden geçirildi.

BİRLİKTE Destek Programı’nın AB desteği ile Türkiye’de STÖ’ler için kurumsal hibe desteği sağlayacak ilk alt-hibe programı olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, hedef kitlenin ihtiyaçlarına yanıt vermek başta olmak üzere, pek çok farklı boyutun ve  ihtiyacın aynı anda  dikkate alındığı özenli ve derinlikli bir çalışma yürütüldü. Bu süre boyunca BİRLİKTE Destek Programı’nın temel metinleri ve formlarının hazırlanmasının yanı sıra başvuruların kabulü ve değerlendirilmesinden programın bitimine kadar geçecek sürecin detaylı tasarımı, metodolojisi ve temel ilkeleri oluşturulmuş oldu.

BİRLİKTE Destek Programı’nın başvuru, değerlendirme ve uygulama süreçlerindeki her aşamada şeffaflık, katılımcılık ve hesap verebilirlik ilkeleri temel alınarak, aynı zamanda da program faydalanıcısı STÖ’lerin değişen ihtiyaçlarına cevap verebilecek esneklikte, sürekli iletişime ve birlikte öğrenmeye açık bir yöntemle tasarlanıp uygulanması için azami özen gösteriliyor. Bu doğrultuda, programın başvuru aşamasında da, hedef kitlenin ihtiyaçlarına yanıt verebilmek için başvuru süreci için oluşturulan formların net, herkes tarafından erişilebilir ve anlaşılabilir,  proje terminolojisine ve metodolojisine hakim olmayanlar için de kolay doldurulabilir olması önceliklendirildi. Formlar nihai haline getirilmeden AB Türkiye Delegasyonu’nun da görüşleri de alınarak formlara yansıtıldı. BİRLİKTE Destek Programı Başvuru Rehberi, başvuru formları, bütçe şablonu ve alt-hibe sözleşmesi standart şablonlara erişmek için tıklayınız.

8 Kasım 2017’de ilana çıkılarak BİRLİKTE Destek Programı STÖ’lerin başvurularına açıldı. Başvuru süreci boyunca başvuru yapmak isteyen STÖ’lere teknik destek sunmak amacıyla 7 bölgesel bilgilendirme toplantısı ve bir webinar oturumu gerçekleştirildi. Yine başvuru sürecini kolaylaştırmak için, e-posta ile program hesabına iletilen sorular her hafta düzenli şekilde yanıtlanarak derlendi ve STGM web sitesinde yayımlandı.

Programın başvuru süreci 8 Ocak 2018’de sonlandı ve ardından 4 aşamalı bir değerlendirme süreci başladı. Değerlendirme sürecinin ilk aşamasında alınan toplam 419 başvurunun idari kontrolleri STGM uzmanlarının katıldığı ve 11 gün süren açılış oturumunda tamamlandı.

Birlikte değerlendirme

 

İdari kontrol aşamasından geçen başvuruların tamamı en az iki bağımsız değerlendirici tarafından değerlendirilerek raporlandı. Gerekli hallerde bazı başvurular üçüncü bir değerlendirici ya da değerlendirme komitesi üyesi tarafından değerlendirildi. Bu süre boyunca toplam 13 iç ve dış değerlendirici görev yaptı. Başvuruların kağıt üzerinde değerlendirilmesi 3 ayı geçen bir sürede tamamlandı ve 20 Nisan 2018’de değerlendirme komitesinin kararı ile 75 başvuru sahibinin yer aldığı nihai kısa liste oluştu.

Değerlendirme sürecinin 3’üncü aşaması ise, yine BİRLİKTE Destek Programı’nın ayırt edici özelliklerinden biri olan yüz yüze görüşmeler aşaması idi. Değerlendirme süreci sonucunda en doğru hedef kitleye ulaşabilmek amacıyla yazılı metinler temel alınarak değerlendirilmesi görece daha zor olan örgütsel sahiplenme ve motivasyon, örgütteki karar alma mekanizmaları, hak temelli bakış açısı, değişime açık olma vb. bazı kriterleri yerinde ve daha doğru şekilde değerlendirebilmek üzere kısa listeye kalan STÖ’ler ofislerinde bir bağımsız değerlendirici ve bir STGM uzmanı tarafından ziyaret edildi. Özellikle hedef kitlede yer alan yerel örgütlerin önemli bir bölümünün başvuru metinleri hazırlama konusundaki sınırlı deneyimi de dikkat alınarak, örgütlerin gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerde kendilerini daha iyi ifade edebildikleri, mevcut birikimlerini ve bakış açılarını başvuru formuna kıyasla daha net ve açık ifade edebildikleri görüldü.

Yüz yüze görüşmeler için değerlendirme kriterleri programın başvuru rehberinde yayımlandı ve ayrıca her görüşme öncesinde ilgili başvuru sahibine görüşmenin kapsam ve yöntemi hakkında bilgi sağlandı. Yapılan görüşmeler yapılandırılmış bir metodoloji ile değerlendirilerek raporlandı. 5 Mayıs 2018’de başlayan yüz yüze görüşmeler aşaması yaklaşık 2 ay sürdü ve 6 Temmuz 2018’de tamamlandı.

Birlikte değerlendirme verileri

Yüz yüze görüşmelerin sonuçlarına göre bir nihai liste oluşturuldu ve 11 Temmuz 2018’de değerlendirme komitesi son toplantısını gerçekleştirerek nihai listeyi onayladı. Hibe almaya hak kazanan başvuru sahiplerine nihai karar 17 Temmuz 2018 tarihinde iletildi.

Alt-hibe sözleşmelerinin imzalanması ile birlikte, 16 Ağustos 2018’de BİRLİKTE Destek Programı 42 program faydalanıcısı STÖ ile yol arkadaşlığına başlamış oldu.

BİRLİKTE Destek Programı Açılış Etkinliği 8 Ekim 2019 tarihinde Ankara Şinasi Sahnesi’nde gerçekleştirildi. Etkinliğe, programdan faydalanmaya hak kazanan 42 STÖ’nün temsilcilerinin yanı sıra AB Türkiye Delegasyonu Büyükelçi Christian Berger, T.C. Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı Proje Uygulama Başkanı Bülent Özcan, Ankara’daki çeşitli diplomatik misyonların, kamu kurumlarının, teknik destek ekiplerinin temsilcileri ve Türkiye’de sivil toplumun değişik alanlarında uzun yıllardır çalışmalar yürüten sivil toplum temsilcileri katıldı. Açılış etkinliğinde BİRLİKTE Destek Programı tarafından hazırlanan ve program faydalanıcısı STÖ’leri tanıtan animasyonların gösterimi, ritm ve perküsyon moderatörü Erdem Genç’in yönetiminde yararlanıcı STÖ temsilcilerinden oluşturulan BİRLİKTE Orkestrası’nın ritm ve perküsyon performansı gerçekleştirildi. BİRLİKTE Destek Programı açılış etkinliği, STGM için uzunca bir arka plan ve hazırlık macerasını kapatırken, program faydalanıcısı STÖ’ler ile iki yıllık yeni bir ortaklığa, birlikte üretme yolculuğuna atılan ilk adımın heyecanının birlikte kutlanmasına olanak sağlamış oldu.