Ana içeriğe atla
Image
Avrupa Birliği Destekleri İçin Kılavuz Dokümanlar
Share

Sivil Topluma Yönelik AB Destekleri

21.08.2020
Avrupa Birliği Türkiye’nin adaylık statüsü kazandığı 1999 yılından bu yana, katılımcı demokrasinin ve AB-Türkiye arasındaki diyaloğun güçlenmesinin bir parçası olarak Türkiye’de sivil toplumun gelişimini destekleyen ana kurumlardan biri olmuştur. Özellikle 2005 yılında tam üyelik müzakerelerine başlamasıyla, sivil toplumun gelişimi için sağlanan politik desteklerin yanı sıra mali destekler de artmaya başlamıştır. 


2013-2020 yılları arasındaki katılım öncesi mali işbirliğinin ikinci döneminde AB’nin Türkiye’de sivil toplumun gelişimi için ayırdığı doğrudan kaynaklar yaklaşık 200 milyon Avro bulmuştur. Bu nedenle kaynak ve/veya destek arayışında olan sivil toplum örgütleri sıklıkla Türkiye’de sivil toplumun gelişimine yönelik AB desteklerinin neler olduğunu merak ediyorlar. Eğer siz de bu konudaki bilginizi arttırmak istiyorsanız, aşağıdaki Türkiye ve AB arasındaki strateji ve planlama belgelerini incelemenizi öneririz.

https://www.avrupa.info.tr/tr/avrupa-birligi-gorunurluk-ilkelerini-ogrenin-16 Ayrıca bu desteklerin nasıl verildiğine ilişkin temel bilgiler için aşağıda AB Projeleri Hibe Yönetimi başlığı altında topladığımız bilgilere göz atabilirsiniz. AB Hibelerinin yönetiminde önemli bazı konuları ele aldığımız video sunumlarımıza da sayfa sonunda yer verdik. 

Strateji ve Planlama Belgeleri

Türkiye - AB Mali İşbirliği Rehberi AB desteklerinin çerçevesi ve Türkiye'ye sağlanan mali yardımlar hakkında bilgi veren ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı tarafından hazırlanan bir rehberdir. 

AB’nin Sivil Topluma Desteği

Türkiye için Endikatif Strateji Belgesi 2014-2020 (İngilizce) içeriğinde belirtildiği üzere AB’nin sivil topluma yönelik desteğinin 3 amacı vardır:

  1. Demokratik politika ve karar verme süreçlerine daha etkin katılımını sağlayarak sivil toplumun gelişimini desteklemek,
  2. Temel haklar ve diyalog kültürünü teşvik etmek,
  3. Türkiye ve Avrupa’daki sivil toplumlar arasında sivil toplum diyaloğunu ve kültürlerarası paylaşımı artırmak.

Bu sonuçların gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar şunları içermektedir:

  • STK’ların faaliyetlerine ve politika oluşturmaya katılımlarına ilişkin mevzuat ortamının iyileştirilmesi,
  • Dengeli ve şeffaf mekanizmaların oluşturulmasını destekleyerek STK’lar ve Kamu Sektörü arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi,
  • Etki alanlarının, yönetişimlerinin ve savunuculuk, idari ve finansal kaynak bulma becerileri gibi kurumsal kapasitelerinin geliştirilmesi için STK’larda kapasite oluşturulması,
  • Ortak ilgi alanlarında birlikte çalışmaları, teknik bilgi ve uzmanlığı paylaşmaları ve uzun dönemli ortaklıklar oluşturmaları için Türkiye ve AB’de vatandaşlar arasındaki değişimler ve işbirliğinin teşvik edilmesi.

Ayrıca Genişleme ülkelerinde AB’nin sivil topluma desteği için DG Rehberleri, 2014-2020 (İngilizce) Avrupa Komisyonu Komşuluk ve Genişleme Müzakereleri Genel Müdürlüğü (DG NEAR) tarafından sivil toplumla da danışarak hazırlanan bu belge genişleme ülkelerinde sivil toplumun karar alma süreçlerine katılımının teşvik edilmesi için uygun mevzuatın yapılması ve sivil toplumun katılım öncesi süreçte ve AB yardımı ile elde edilen sonuçların izlenmesi ve değerlendirilmesi için bir çerçeve sağlamayı hedeflemektedir. 

Sivil Toplum Aracı ve Medya Programı 2018-2019 (İngilizce) kapsamında 35 milyon Avroluk bir bütçeyle Türkiye’de insan hakları ve temel hakların desteklenmesine yönelik olarak aktif vatandaşlığı kuvvetlendirip sivil toplumu güçlendiren bir dizi faaliyete destek sağlanması hedeflenmektedir.

Sivil Toplum Sektörü, AB-Türkiye ilişkilerinin en dinamik boyutu olan Katılım Öncesi Mali Yardım Aracının (IPA) 2014-2020 yıllarını kapsayan döneminde sivil topluma yönelik çalışmaların yürütüleceği çerçeve Programdır. Sivil toplum sektörü web sitesinden, Türkiye Dışişleri Bakanlığı AB BAşkanlığı tarafından yürütülen dsivil toplum desteklerine ve ilgili haberlere Sivil Toplum Sektörü web sitesinden (Türkçe) ulaşabilirsiniz.

AB Projeleri Teklif Çağrıları ve İhaleler

Sivil Toplum için hibe çağrıları da dahil olmak üzere AB’nin teklif çağrıları ve ihalelerine EuropeAid sayfasından ulaşabilirsiniz.

AB Projeleri Hibe Yönetimi

Avrupa Birliği’nin dış mali yardımlarının rehberi olarak bilinen PRAG (The Practical Guide to Contract Procedures for EU External Actions) ihale usüllerini ve kuralları kapsayan temel kaynaktır.  Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan PRAG, satın alma, hibe ve projelerin yönetimi ile ilgili prosedürleri içeren detaylı bir belgedir. Sivil toplum için hibe prosedürlerini de kapsayan PRAG 2019 15 Temmuz 2019’da güncellenen son versiyondur.

Hibe projelerinde de belgeleri kapsayan PRAG 2019’un eklerine PRAG Annexes’den (İngilizce) ulaşabilirsiniz.

Companion (İngilizce) Avrupa Komisyonu Uluslararası İşbirliği ve Kalkınma Genel Müdürlüğü (EC DEVCO) tarafından hazırlanan ve hibe projeleri de dahil olmak üzere AB fonlu projelerin uygulanmasına yönelik prosedürlerle ilgili bazı detayları kapsayan önemli bir kaynaktır. Bu kaynağın girişinde de belirtildiği gibi Companion yasal olarak bağlayıcı bir kaynak olmamakla birlikte sözleşmelerin resmi bir yorumu da değildir ve kontrat makamına herhangi bir hak veya yükümlülük oluşturmaz.

AB Görünürlük İlkeleri Avrupa Birliği'nin, tamamını ya da bir bölümünü finanse ettiği projelerin Avrupa Birliği'nin desteğine sahip olduğuna görsel anlamda dikkat çekmek amacıyla düzenlenmiştir. Görünürlük ilkelerinin; Avrupa Komisyonu veya başka bir Sözleşme Makamı tarafından imzalanan ve bu ilkelere açıkça atıfta bulunan mali anlaşma ve sözleşmeler altında belirlenen tüm yükleniciler ve/veya uygulayıcı ortaklarca kullanımı zorunludur. 

Görünürlük ilkeleri ile ilgili daha detaylı bilgilere AB Türkiye Delegasyonu Avrupa Birliği Görünürlük İlkelerini Öğrenin sayfasından ulaşabilirsiniz.

AB Projeleri Hibe Yönetimi Eğitim Sunumları

Sivil toplum hibe projelerinin final raporlarının nasıl hazırlanacağına dair hazırladığımız “Finansal Final Raporu Hazırlama” (Video linki) ve “Teknik Final Raporu Hazırlama” (video linki), “Finansal Ara Rapor Hazırlama” (Video linki) ve “Teknik Ara Raporu Hazırlama” (video linki) eğitim videolarını seyredebilirsiniz.  Bunlara ek olarak, sözleşme değişiklikleri için “küçük değişiklik (minor notification/unilateral amendments) talepleri nasıl yapılır?” (Video linki) eğitim videosunu izlemenizi öneririz.

Mantıksal çerçeve yaklaşımı ile ilgili detaylı bilgilere de STGM sayfasından ulaşabilirsiniz.