Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, açıklamasında, “Demokrasi, özgürlüğümüzün, güvenliğimizin ve refahımızın temelidir. Avrupa Demokrasisini Koruma Mekanizması, ifade özgürlüğü, bağımsız medya ve canlı bir sivil toplum gibi demokratik değerleri koruma kapasitemizi artıracak” dedi.
Avrupa Demokrasisini Koruma Mekanizması dış müdahalelere karşı AB’nin dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçlarken, AB Sivil Toplum Stratejisi ise hem AB içinde hem AB dışındaki ülkelerde sivil alanı korumayı ve genişletmeyi hedefliyor.
Avrupa Demokrasisini Koruma Mekanizması: Dezenformasyona Karşı Ortak Savunma ve Dayanıklılık
Avrupa Demokrasisini Koruma Mekanizması, bilgi manipülasyonu ve dezenformasyonla mücadeleye odaklanarak AB’nin demokratik dayanıklılığını güçlendirmeyi amaçlıyor. Üç temel sütun üzerine kurulu olan Kalkan, bilgi alanının bütünlüğünü koruma, demokratik kurumları ve seçim süreçlerini güçlendirme ile toplumsal dayanıklılığı artırma hedeflerini içeriyor.
Bu kapsamda, AB ve üye devletlerin uzmanlık ve kaynaklarını bir araya getirecek Avrupa Demokratik Dayanıklılık Merkezi kurulacak. Merkez, özellikle yabancı bilgi manipülasyonu ve dezenformasyon (FIMI) tehditlerine karşı kolektif yanıt oluşturmayı ve kapasite geliştirmeyi destekleyecek.
Ayrıca, Dezenformasyon Davranış Kurallarının güçlendirilmesi, bağımsız bir Avrupa Doğrulama Ağının oluşturulması ve seçim süreçlerinde Yapay Zekâ’nın sorumlu kullanımına dair rehber hazırlanması da planlanıyor.
Gazetecilerin güvenliğini artırmak, SLAPP davalarına karşı koruma sağlamak ve yerel gazeteciliğe destek olmak amacıyla yeni Medya Dayanıklılığı Programı da devreye alınacak.
Komisyon, bilgi manipülasyonuna karşı toplumsal direnci artırmak için medya ve dijital okuryazarlığı teşvik edecek. Ayrıca, demokratik katılımı güçlendirmek üzere özellikle gençlere odaklanan yeni katılımcı araçlar ve bir “civic tech” merkezi kurulacak.
Vatandaşların AB içindeki demokratik haklarına dair farkındalığı artırmak için bir AB Demokrasi Rehberi yayımlanacak; okullarda vatandaşlık eğitiminin güçlendirilmesi için yeni rehberler hazırlanacak.
AB Sivil Toplum Stratejisi: Katılımı Güçlendirme, Koruma ve Finansman
Komisyon’un ikinci girişimi olan AB Sivil Toplum Stratejisi, sivil toplum örgütlerinin (STÖ) çalışmalarını korumayı, desteklemeyi ve güçlendirmeyi amaçlıyor. Strateji üç temel hedef üzerine kurulu:
Katılımın güçlendirilmesi
- 2026 yılına kadar AB değerlerinin korunması ve teşvikine ilişkin diyaloğu artırmak amacıyla yeni bir Sivil Toplum Platformu kurulacak.
- Komisyonun tüm sivil toplum kuruluşlarıyla olan ilişkilerinde şeffaflığı sağlamak için özel bir web sitesi oluşturulacak.
- Sivil toplum kuruluşlarıyla diyalog için 10 yeni kılavuz ilke belirlenecek
Destek ve koruma
- Mevcut araçlara erişimi kolaylaştırmak ve tehdit altındaki örgütlere acil destek sağlamak için bir Sivil Alan Bilgi Merkezi (Knowledge Hub on Civic Space) oluşturulacak.
- Üye devletlerle işbirliği yapılarak kapasite oluşturmak ve sivil toplum kuruluşları için sivil alanı ve korumayı güçlendirmek
Sürdürülebilir ve şeffaf finansman
- Yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) kapsamında, yalnızca AgoraEU Programı için 9 milyar avro bütçe ayrılması planlanıyor.
- Komisyon ayrıca özel bağışçılar ve pro bono hukuk topluluklarıyla yeni ortaklıklar kurarak STÖ’lerin finansmana erişimini kolaylaştıracak.
Avrupa Komisyonu’nun açıkladığı ikinci girişim olan AB Sivil Toplum Stratejisi ise sivil toplum örgütlerinin karşı karşıya kaldığı siyasi baskılar, finansal sürdürülebilirlik sorunları ve giderek daralan sivil alan göz önünde bulundurularak tasarlandı. Strateji, üç temel hedef etrafında kurgulanıyor.