Raporun en temel bulgusu, her iki mecliste de devam eden derin demokratik temsil krizi oldu. Rapor her iki mecliste de kadınların ve gençlerin görünmez olduğunu, her iki meclisin temel gündem konusunun ise imar kararları olduğunu ortaya koydu.
Rapora göre iki şehrin meclis gündemlerinde belirgin bir farklılaşma ortaya çıktı. İstanbul’un imar ve rant; Ankara’nın ise bu iki konu ile birlikte sosyal destek ve kırsal kalkınma eksenli bir yasama karakteri sergilediği tespit edildi.
31 Mart 2024 seçimleri sonrasını izleyen rapor kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde üyeler tarafından yapılan 1265 konuşma ile 1930 karar, Ankara Büyükşehir Belediyesi’nde ise 574 konuşma ile 1889 karar arşivlendi.
İstanbul’da her 2 karardan 1’i imar
Raporun İstanbul'a dair en net bulgusu, meclis gündeminin ezici bir şekilde imar konuları tarafından domine edilmesi oldu. İBB Meclisinde alınan toplam 1930 kararın 1085’ı doğrudan imar ile ilgili.
“Alınan kararların yarısından fazlasının (%56,22) imar planları ve değişiklikleri olması, İstanbul siyasetinin ve ekonomisinin temel dinamiğinin arazi ve mülkiyet yönetimi olduğunu kanıtlıyor. Meclis, adeta dev bir "İmar ve Planlama Kurulu" olarak çalışmaktadır. Siyasi çatışmaların da en çok belediyenin mali kaynakları, iştirakleri ve mülk satışları gibi konularda yoğunlaşması, İstanbul'daki siyasi mücadelenin "şehrin kaynaklarını kimin yöneteceği" üzerine kurulu olduğunu teyit ediyor.”
İBB'de "iştirakler", "tarife/zam", "ihale" ve "tahsis iptali" gibi doğrudan belediye kaynaklarıyla ilgili konularda alınan kararların %60 ila %70'i oy çokluğu ile, yani siyasi çatışmayla alındığı tespit edildi.
Raporda Ankara Meclisi’nin İstanbul'a göre daha dengeli bir gündem sergilediği ifade edildi. ABB’de imar (%26,5) yine ilk sırada olsa da, sosyal destek (78 karar), tarım (61 karar) ve idari bir faaliyet olan isimlendirme (183 karar) gibi konular karar gündeminde üst sıralarda yer aldı.
2 büyük kentin yerel meclisinde kadınlar ve gençler görünmüyor
Raporda her iki mecliste de derin demokratik temsil krizi olduğu söylendi. Ankara'da kadın üye oranı %9,32, İstanbul'da ise %18,44 olurken, kadınlar kürsüde söz alma, en aktif konuşmacılar arasında yer alma ve özellikle teknik ve mali komisyonlara katılımda da son derece geri planda.
Rapor İstanbul’da 20'li yaşlardaki üye sayısı, toplam üye sayısının %2,5'ini dahi bulmadığını, gençlere yönelik politikaların da genellikle "öğrenci" kimliğine sıkıştırıldığını ve eğitimde olmayan gençlerin sorunlarının gündeme dahi gelmediğini gösteriyor.
- Kürsü erkeklere ait: İBB'de yapılan konuşmaların %85,77'si, ABB'de ise %92,16'sı erkek üyeler tarafından yapıldı.
- Ankara’da kadın temsili %10’nun altında: ABB Meclisi’ndeki 161 üyenin sadece 15’i kadın. Buna göre Başkent meclisindeki her 10 üyeden sadece 1’i kadın.
- İstanbul’da gençler görünmez: İBB Meclisindeki üyelerin sadece %2,5’u yirmili yaşlarda. Milyonlarca gencin yaşadığı şehirde, gençlerin meclisteki temsili yok denecek kadar az.
Demokrasi Araştırmaları Merkezi (CDR) tarafından hazırlanan İBB ve ABB Meclisleri İzleme Raporu için tıklayınız.