Yeni kurulacak bir dernekte, bir dernek üyesinin ev adresi, dernek adresi olabilir mi? Bu evin kiralık olması bir sorun yaratır mı?

Dernekler Yönetmeliği’nin 4. ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu’nun 2. maddesinde, “dernek yerleşim yeri” derneğin yönetim faaliyetlerinin yürütüldüğü yer olarak tanımlanmaktadır. Dernekler Yönetmeliği’nin 5. maddesi ve devamında derneğin kuruluş işlemleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Dernekler Yönetmeliği’nin 5. maddesine göre, dernek kurucuları tarafından imzalanmış “kuruluş bildirimi” ile maddede yazılı ekler, derneğin kurulacağı yerin mülki idare amirliğine verilir. “Kuruluş bildirimi” matbu bir evrak olup, bu bildirimde dernek yerleşim yeri bölümünün de doldurulmuş olması gereklidir. Bu kuruluş bildirimi ve eklerinin mülki idare amirliğine verilmesiyle dernek tüzel kişilik kazanır. Kuruluş bildiriminde dernek yerleşim yerine ek olarak, kurucu olan kişilerin yerleşim yerlerinin de bildirilmesi gerekir. 

Uygulamada, kuruluş aşamasında bulunan bir dernek için, kuruluş işlemlerini takibe fiilen elverir ölçüde, geçici olarak bir yerleşim yerinin bildirilmesi mümkündür. Yapılan başvuru akabinde, mülki idare amiri ya da yetkilendireceği dernek birimleri tarafından yapılan inceleme neticesinde durum, bir yazı ile dernek geçici yönetim kurulu başkanlığına bildirilir ve derneğin dernekler kütüğüne kaydı yapılır. Bu süreçten sonra, derneğin altı ay içerisinde genel kurul toplantısını yapması ve organlarını oluşturması zorunludur. Derneklerin kuruluş işlemlerini başlatması ile birlikte ikametgâh sahibi olmaları beklenmemektedir. Bir derneğin, gerçek ya da tüzel bir kişiye ait bir yeri, yerleşim yeri olarak belli bir süre kullanmasında hukuka aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu yerin kiralık bir yer olması durumu değiştirmez. Malik ya da kiracı, o yerde ikamet eden kişi ile dernek arasında yerin belli bir bölümünün derneğe tahsis edildiğine dair bir sözleşme yapılması faydalı olacaktır. Ancak, böylesi bir hâlde, yeri kiraya veren kişinin, asıl kiraya vereni ile yapmış olduğu kira kontratına aykırı bir durum oluşup oluşmadığının dikkate alınması gereklidir. Kira sözleşmesiyle alt kira ya da mecuru bir başkasına kullandırma hâllerinin yasaklandığı durumlarda, kiracının bu yeri derneğe kullandırması mümkün olamayacaktır. Ancak, derneğin faaliyete başlamasıyla birlikte bağımsız bir ikametgâha sahip olması, uygulamada dernek işlemlerinin yürütülmesi için en sağlıklı yöntemdir. Faaliyette bulunma ve tüm yasal işlemlerin takibi açısından derneğin bağımsız bir ikametgâha sahip olması, tüm bu süreçle birlikte fiili ve yasal bir zorunluluk olarak karşınıza çıkabilecektir.